Cúm gia cầm, còn được gọi là cúm chim, là một bệnh lây nhiễm do vi rút cúm gây ra.
Bệnh chủ yếu lây lan giữa các loài chim, nhưng cũng có thể lây từ chim sang các động vật khác và hiếm khi lây sang người.
Mặc dù hiếm gặp ở người, nhưng những người tiếp xúc gần với chim hoặc động vật bị bệnh có nguy cơ mắc cúm gia cầm cao hơn.
Cúm gia cầm đã được phát hiện ở các loài chim hoang dã tại Úc và trên toàn thế giới. Tình trạng lây nhiễm ở các loài động vật khác (như gia súc) ít gặp hơn nhưng vẫn có thể xảy ra.
Hãy đến gặp bác sĩ nếu quý vị phát triển các triệu chứng giống cúm sau khi vừa trở về từ một quốc gia có dịch cúm gia cầm, hoặc sau khi tiếp xúc với chim hoặc động vật bị bệnh hay đã chết.
Nguy cơ mắc cúm gia cầm từ thịt gà và trứng được nấu chín kỹ là rất thấp. Luôn nấu chín kỹ thịt gia cầm và trứng, đồng thời xử lý thịt gia cầm sống một cách an toàn.
Nếu quý vị phát hiện những con chim hoặc động vật bị bệnh hoặc đã chết, hãy tránh tiếp xúc, ghi lại những gì quý vị thấy và báo cáo cho Bộ Năng lượng, Môi trường và Hành động vì Khí hậu hoặc Đường dây về Dịch Bệnh Động Vật Khẩn Cấp theo số 1800 675 888.
Cúm gia cầm, còn được gọi là cúm chim, là một bệnh truyền nhiễm do các chủng vi rút cúm gây ra. Chúng tương tự như các vi rút gây bệnh cúm ở người.
Một số chủng vi rút này gây bệnh nhẹ hoặc không gây bệnh ở các loài chim, trong khi những chủng khác gây bệnh nặng hoặc tử vong. Mặc dù các loài chim, bao gồm cả chim hoang dã và gia cầm, chủ yếu bị ảnh hưởng, nhưng một số chủng cũng có thể lây nhiễm sang các động vật có vú như động vật hoang dã, gia súc và vật nuôi.
Hiện có một chủng cúm gia cầm có khả năng lây nhiễm cao (H5N1 nhánh 2.3.4.4b) đã lây lan nhanh chóng ở chim và động vật có vú trên hầu khắp thế giới.
Con người hiếm khi bị lây nhiễm.
Triệu chứng cúm gia cầm ở người
Nhiễm cúm gia cầm thường gây ra các triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng, nhưng đôi khi có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng. Khi các triệu chứng xuất hiện, chúng tương tự như cúm theo mùa và bao gồm:
sốt
ho
đau họng
sổ mũi
mắt đỏ (viêm kết mạc)
đau nhức cơ bắp
đau đầu
mệt mỏi
khó thở
buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy.
Ở người, cúm gia cầm H5N1 có thể gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến rất nặng. Đôi khi nó có thể gây tử vong.
Các triệu chứng thường xuất hiện từ 2 đến 10 ngày sau khi tiếp xúc.
Hãy đến gặp bác sĩ nếu quý vị phát triển các triệu chứng giống cúm sau khi vừa trở về từ một quốc gia hoặc khu vực có dịch cúm gia cầm, hoặc sau khi tiếp xúc với chim hoặc động vật bị bệnh hay đã chết.
Biến chứng
Nhiễm cúm gia cầm nặng có thể dẫn đến thay đổi thần kinh, viêm phổi (nhiễm trùng phổi), viêm não (viêm màng não) hoặc tử vong.
Cúm gia cầm lây lan như thế nào
Cúm gia cầm chủ yếu lây lan giữa các loài chim. Đôi khi nó có thể lây từ chim sang các động vật khác và hiếm khi lây sang người. Cúm gia cầm rất hiếm khi lây từ người sang người.
Người ta có thể bị nhiễm bệnh nếu họ:
tiếp xúc gần với những con chim và các động vật khác bị nhiễm bệnh hoặc dịch tiết đường hô hấp, phân (chất thải) và các dịch cơ thể khác của chúng
hít phải bụi hoặc giọt bắn bị ô nhiễm.
Nguy cơ mắc cúm gia cầm từ thịt gà và trứng được nấu chín kỹ là rất thấp. Luôn nấu chín kỹ thịt gia cầm và trứng, đồng thời xử lý thịt gia cầm sống một cách an toàn.
Ai có nguy cơ mắc bệnh
Hầu hết mọi người không có nguy cơ mắc cúm gia cầm.
Những người có nguy cơ mắc cúm gia cầm cao hơn bao gồm những người:
đi du lịch đến các quốc gia đang có dịch cúm gia cầm và tiếp xúc với chim chóc hoặc động vật bị bệnh
Tiếp xúc gần với loài chim (và dịch tiết đường hô hấp, phân (chất thải) hoặc các dịch cơ thể khác của chúng), chẳng hạn như người làm việc trong ngành chăn nuôi gia cầm hoặc động vật hoang dã.
Phòng ngừa
Phải làm gì nếu quý vị tìm thấy chim bị bệnh hoặc đã chết
Nói chung, mọi người nên tránh tiếp xúc với động vật bị bệnh hoặc đã chết nếu có thể. Nếu quý vị tìm thấy nhiều chim hoặc động vật bị bệnh hoặc chết, quý vị nên:
tránh tiếp xúc
ghi lại những gì quý vị thấy (bằng cách chụp ảnh hoặc quay video về động vật và vị trí của quý vị)
báo cáo việc này cho Bộ Năng lượng, Môi trường và Hành động vì Khí hậu hoặc Đường dây nóng về Dịch Bệnh Động Vật Khẩn Cấp theo số 1800 675 888 (24/7).
Việc tiêm vắc xin ngừa cúm theo mùa được khuyến khích mạnh mẽ. Việc tiêm phòng làm giảm nguy cơ bị bệnh nặng nếu quý vị tiếp xúc với cả cúm theo mùa và cúm gia cầm cùng một lúc. Nó cũng làm giảm khả năng các chủng cúm trộn lẫn để tạo ra các loại vi rút mới.
Lời khuyên cho du khách
Nếu quý vị đi du lịch đến các quốc gia hoặc khu vực đang có dịch cúm gia cầm, quý vị nên thực hiện các bước sau để phòng ngừa lây nhiễm:
tránh tiếp xúc với loài chim hoang dã và các động vật khác, trang trại gia cầm và chợ bán động vật sống
rửa tay bằng xà phòng và nước sau khi xử lý thịt gia cầm và trứng sống, và tránh chạm vào mắt, mũi hoặc miệng sau khi chạm vào các sản phẩm này
rửa sạch tất cả dụng cụ nhà bếp và làm sạch bề mặt nấu nướng sau khi chế biến gia cầm sống
đảm bảo thịt gia cầm và trứng được nấu chín kỹ trước khi ăn
không uống hoặc ăn sữa tươi chưa tiệt trùng hoặc các sản phẩm từ sữa.
Trước khi đi du lịch, hãy thường xuyên kiểm tra các lời khuyên về sức khỏe trên Smartraveller.
Lời khuyên cho người lao động
Những người làm việc ở những nơi tiếp xúc gần với gia cầm hoặc chim bệnh và các động vật khác cần thực hiện các biện pháp thích hợp để tránh lây nhiễm. Điều này bao gồm thực hành vệ sinh tốt và sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân như khẩu trang P2/N95, kính bảo hộ, găng tay và quần áo bảo hộ.
Người lao động cũng được khuyến cáo mạnh mẽ nên tiêm vắc xin cúm theo mùa hằng năm.
Cách chẩn đoán cúm gia cầm
Cúm gia cầm được chẩn đoán bằng cách xét nghiệm mẫu dịch lấy từ mũi và họng.
Quý vị nên đến gặp bác sĩ nếu có các triệu chứng giống cúm và đã tiếp xúc gần với loài chim hoặc các động vật khác bị bệnh, hoặc đã trở về từ một quốc gia hoặc khu vực có dịch cúm gia cầm bùng phát.
Hãy cho bác sĩ biết về bất kỳ sự tiếp xúc nào có thể có với cúm gia cầm. Hãy nhớ gọi điện trước và mang khẩu trang để ngăn ngừa lây nhiễm bệnh.
Cách điều trị cúm gia cầm
Thuốc kháng virus được sử dụng để điều trị cúm theo mùa cũng có hiệu quả đối với cúm gia cầm và giúp ngăn ngừa bệnh nặng.
Nếu quý vị đã tiếp xúc với cúm gia cầm
Nếu quý vị bị cúm gia cầm
Nếu quý vị được chẩn đoán mắc cúm gia cầm, quý vị cần phải cách ly để ngăn chặn sự lây lan. Nếu quý vị cần chăm sóc tại bệnh viện, quý vị sẽ được điều trị theo các biện pháp phòng ngừa kiểm soát sự lây nhiễm.
Đơn vị Y tế Công cộng Địa phương làm việc cùng với những người được chẩn đoán mắc cúm gia cầm, bác sĩ của họ và các phòng thí nghiệm để điều tra và ứng phó với nguy cơ có thể xảy ra của cúm gia cầm trong cộng đồng.
Nếu quý vị đã ở gần chim hoặc động vật bị nhiễm bệnh
Nếu quý vị đã tiếp xúc với cúm gia cầm, quý vị sẽ nhận được thông tin về các triệu chứng cần theo dõi. Nếu quý vị xuất hiện các triệu chứng, hãy ở nhà và chỉ ra ngoài để đi xét nghiệm.
Một số người có thể được khuyến cáo dùng thuốc kháng vi rút để ngăn ngừa bệnh nặng.
Đơn vị Y tế Công cộng Địa phương cung cấp thông tin và theo dõi những người đã tiếp xúc với cúm gia cầm.
Cúm gia cầm ở động vật
Nông nghiệp Victoria là cơ quan quản lý sức khỏe động vật, có trách nhiệm điều tra và ứng phó với các đợt bùng phát cúm gia cầm ở động vật (ví dụ: tại các trang trại gia cầm).
Khi có dịch cúm gia cầm bùng phát ở Victoria, những người có thể đã tiếp xúc với chim bị nhiễm bệnh sẽ được Đơn vị Y tế Công cộng Địa phương theo dõi.
