ဘၣ်ဃးဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ် ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်,တၢ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးအီၤဒ်ထိၣ်ဆီတိးကွ့မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အတၢ်ဆါလၢအကဲထီၣ်ခီဖျိတိးကွ့အဘဲရၢး(စ)အကလုာ်တဖၣ်လီၤ. တၢ်အံၤအဒ်သိးလိာ်အသးဒီးဘဲရၢး(စ)လၢအဒုးကဲထီၣ်တိးကွ့ (တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်)
ဘဲရၢး(စ)တခါအံၤအကလုာ်တနီၤန့ၣ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဆါလၢအစၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဆါတကဲထီၣ်လၢထိၣ်အပူၤဘၣ်, အဂၤတဖၣ်န့ၣ်မၤကဲထီၣ်တၢ်ဆူးတၢ်ဆါမ့တမ့ၢ်တၢ်သံလီၤ. ဖဲထိၣ်တဖၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်ထိၣ်အမံၤတဖၣ်ဒီးထိၣ်ဆီန့ၣ်အါတက့ၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်, အဃၢ်အကလုာ်လီၤလီၤဆီဆီတနီၤမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒုးအီၣ်အဖိနုၢ်ထံလၢအမ့ၢ်တၢ်မံၤလာ်, ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဘုၣ်ဖီၣ်အီၤဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဘုၣ်ကွၢ်ကီလၢဟံၣ်တဖၣ်သ့လီၤ.
တၢ်အံၤမ့ၢ်ထိၣ်တိးကွ့တၢ်ဆါလၢအဘၣ်ကူဘၣ်ဂၥ်တၢ်အဃၢ် (H5N1 clade 2.3.4.4b) လၢအသလၣ်လီၤအသးချ့သဒံးဆူထိၣ်တဖၣ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်လၢအိၣ်ဒီးအဆူၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအါတက့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကညီတဖၣ်တညီနုၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဘၣ်.
ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အတၢ်ဆါပနီၣ်လၢပှၤကညီအပူၤတဖၣ် ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်န့ၣ်တဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဆါပနီၣ်နီတမံၤမ့တမ့ၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဆါပနီၣ်စၢ်စၢ်ဖိသနာ်က့တဘျီတခီၣ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဆါပနီၣ်အနးတဖၣ်သ့လီၤ. ဖဲတၢ်ဆါပနီၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ကဲထီၣ်န့ၣ်,အ၀ဲသ့ၣ်လီၤဂာ်ဒီး တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢအကဲထီၣ်လၢအဆၢကတီၢ်ဒၣ်
တၢ်လိၤကိၢ် တၢ်ကူး ကိာ်ယူၢ်ဆါ နါအ့ၣ်ထံယွၤ မဲာ်ချံဆါဂီၤ(မဲာ်ချံတၢ်ဆါ ယုၢ်ညၣ်ဆါဒီးအ့ၣ်ထုး ခိၣ်သၣ်ဃံဆါ လီၤဘှံးလီၤတီၤ သါတလၢသါ သးကလဲၤ,ဘှီးမ့တမ့ၢ်အ့ၣ်လူန့ၣ်လီၤ. လၢပှၤကညီအပူၤ, H5N1 ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဆါပနီၣ်လၢအစၢ်တုၤအနးတဖၣ်သ့လီၤ. တၢ်အံၤတဘျီတခီၣ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်သံသ့လီၤ.
တၢ်ဆါပနီၣ်တဖၣ်ညီနုၢ်အိၣ်ဖျါထီၣ်လၢ 2 သီတုၤ 10 သီအဘၢၣ်စၢၤဖဲအအိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီးတၢ်ဃၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအတယံာ်ဒံးဘၣ်အခါနမ့ၢ်ဟဲက့ၤလၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်လၢအအိၣ်ဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အတၢ်ကဲထီၣ်သး,မ့တမ့ၢ်ဖဲနထိးဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်ဆီမ့တမ့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအဆါမ့တမ့ၢ်အသံတဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ, တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အတၢ်ဆါပနီၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ကဲထီၣ်န့ၣ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးနကသံၣ်သရၣ်တဂၤတက့ၢ်.
တၢ်ဆါပိာ်ထွဲတဖၣ် ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢအနးန့ၣ်ဒုးကဲထီၣ်နၢာ်အတၢ်ဆီတလဲတဖၣ်, နူၣ်မိနံယါ နစဲးဖလးထံး
မ့ၢ်ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ရၤလီၤအသးဒ်လဲၣ်. ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အံၤရၤလီၤအသးလၢထိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤလီၤ. တဘျီတခီၣ်အရၤလီၤအသးလၢထိၣ်တဖၣ်ဆူဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤဒီးတညီနုၢ်ရၤလီၤအသးဆူပှၤကညီဘၣ်. ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်တညီနုၢ်ရၤလီၤအသးလၢပှၤကညီတဂၤဆူအဂၤတဂၤဘၣ်.
ပှၤကညီတဖၣ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်သ့ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်-
ထိးဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ဆါဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤတဖၣ်မ့တမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အကလံၤကျိၤအထံအနိတဖၣ်, အအ့ၣ်အဆံၣ်(အ့ၣ်)ဒီးအနီၢ်ခိအထံတဖၣ် ကသါနုာ်လီၤဘၣ်ဖၣ်ကမူၣ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဆါအဃၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်အထံလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်အဃၢ်လၢအပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကမၤန့ၢ်ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢတၢ်အီၣ်ဘၣ်ဆီညၣ်ဒီးဆီဒံၣ်လၢတၢ်ဖီမံအီၤ၀ံၤန့ၣ်,တၢ်ဘၣ်ယိၣ်စှၤလီၤ. ထီဘိန့ၣ်ဖီဘၣ်ထိၣ်ဆီအညၣ်ဒီးအဒံၣ်တဖၣ်မူာ်မူာ်နီၢ်နီၢ်ဒီးဟံးဖီၣ်သ့ကဆှီထိၣ်ဆီအညၣ်တဖၣ်ပှဲၤတၢ်ပူၤဖျဲးတက့ၢ်.
မ့ၢ်မတၤဘၣ်ဒီးတၢ်ဆါအံၤသ့လဲၣ်. ပှၤအါတက့ၢ်န့ၣ်ကန့ၢ်ဘၣ်ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ်ဘၣ်.
ပှၤလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အါလၢအဂီၢ်လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ပှၤလၢအမ့ၢ်ပှၤဒ်သိး-
ပှၤလဲၤဆူထံကီၢ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ကဲထီၣ်အလီၢ်ဒီးထိးဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤလၢအဆူးဆါန့ၣ်လီၤ အိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်တဖၣ်(ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အကလံၤကျိၤအထံအနိတဖၣ်,အအ့ၣ်အဆံၣ်(လီၤတဲာ်တဖၣ်) မ့တမ့ၢ်နီၢ်ခိအထံအနိလၢအဂၤ)အဒိဒ်ထိၣ်ဆီမ့တမ့ၢ်တၢ်မံၤလာ်အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒီသဒၢ ဖဲနမ့ၢ်ထံၣ်ထိၣ်လၢအဆါမ့တမ့ၢ်အသံအခါဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ် မ့ၢ်သ့န့ၣ်,ပှၤကညီတဖၣ်ကြၢးဟးဆှဲးတၢ်ထိးဘၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအဆါမ့တမ့ၢ်အသံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနမ့ၢ်ထံၣ်ထိၣ်မ့တမ့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအဆူးဆါမ့တမ့ၢ်သံအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်နကြၢး-
ဟးဆှဲးတၢ်ထိးဘူးဘၣ်အီၤ မၤနီၣ်တၢ်လၢနထံၣ်အီၤ(ခီဖျိတၢ်ဒိန့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒီးနအိၣ်အလီၢ်အကျဲအတၢ်ဂီၤမ့တမ့ၢ်တၢ်ဂီၤမူ) ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤဆူ ဂံၢ်သဟီၣ်, ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဒီးတၢ်ကသုၣ်ကသံးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအ၀ဲၤကျိၤမ့တမ့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအလီကျိၤလၢ 1800 675 888 တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်လၢတၢ်ကဆဲးတၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢအကဲထီၣ်လၢအခ့အခါအဆၢကတီၢ်ဒၣ်၀ဲအကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမၤစှၤလီၤတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ကဆူးဆါထီၣ်နးနးဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢအကဲထီၣ်လၢအခ့အခါအဆၢကတီၢ်ဒၣ်၀ဲဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ခံခါလၢာ်အကျါလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တခါဃီအခါန့ၣ်လီၤ. အကမၤစှၤလီၤစ့ၢ်ကီးခွဲးယာ်လၢတၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အဃၢ်အကလုာ်တဖၣ်ဃါဃုာ်အသးဒီးမၤကဲထီၣ်ဘဲရၢး(စ)အဃၢ်အသီန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢပှၤလဲၤက့ၤတၢ်တဖၣ်အဂီၢ် ဖဲနမ့ၢ်လဲၤဆူထံကီၢ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ကဲထီၣ်န့ၣ်,နကြၢးမၤတၢ်မၤအပတီၢ်လၢလာ်တဖၣ်လၢတၢ်ကဒီသဒၢတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်န့ၣ်လီၤ-
ဟးဆှဲးထိၣ်အမံၤဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤတဖၣ်,ဆီထိၣ်ဒ့ၣ်အစံာ်ပျီတဖၣ်ဒီးဖၠါလၢအဆါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသမူတဖၣ်တက့ၢ် သ့ကဆှီနစုတဖၣ်ဒီးချါသိဒီးထံဖဲဖီၣ်ဆီထိၣ်ဒ့ၣ်ညၣ်သံကစဲာ်ဒီးတၢ်ဒံၣ်တဖၣ်ဒီးဟးဆှဲးတၢ်ထိးဘၣ်နမဲာ်ချံ,နါစ့ၤမ့တမ့ၢ်ကိာ်ပူၤဖျဲးထိးဘၣ်ပီးလီတဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတက့ၢ်. သ့ကဆှီကွံာ်ကယဲၢ်မ့ၢ်ဖၣ်ကပူၤတၢ်သူတၢ်စွဲတဖၣ်ဒီးသ့ကဆှီတၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်အမဲာ်ဖံးခိၣ်ဖဲကတဲာ်ကတီၤဆီထိၣ်ဒ့ၣ်ညၣ်သံကစဲာ်တဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတက့ၢ် မၤလီၤတံၢ်ဆီထိၣ်ဒ့ၣ်အညၣ်ဒီးအဒံၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဖီအီၤမူာ်မူာ်နီၢ်နီၢ်တုၤအမံတချုးအီၣ်အီအီၤတက့ၢ်. တဘၣ်အီမ့တမ့ၢ်အီၣ်တၢ်နုၢ်ထံမ့တမ့ၢ်တၢ်နုၢ်ထံအပီးအလီလၢအသံကစဲာ်,တၢ်တမၤသံဘၣ်အဃၢ်တဖၣ်န့ၣ်တဂ့ၤ. တချုးလဲၤတၢ်န့ၣ်,သမံသမဘးဘၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢ SmartravellerExternal Link
တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်လၢပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ် ပှၤလၢအမၤတၢ်လၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီးဆီထိၣ်ဒ့ၣ်မ့တမ့ၢ်ထိၣ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂၤလၢအဆါတဖၣ်န့ၣ်ကြၢးလူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢတၢ်ကဟးဆှဲးတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤပၣ်ဃုာ်တၢ်ကဆှဲကဆှီအလုၢ်အလၢ်အတၢ်မၤလၢအဂ့ၤတဖၣ်ဒီးတၢ်သူ၀ဲဒၣ်နီၢ်တဂၤတၢ်ဒီသဒၢအပီးအလီအဒိဒ်သိး P2/N95 တၢ်သါထီၣ်သါလီၤအနီၣ်ကျၢၢ်ဘၢမဲာ်, မဲာ်ဒိးတဖၣ်,စုဖျီၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢအကူအသိးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်စ့ၢ်ကီးအီၤလၢအကမၤန့ၢ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢအကဲထီၣ်လၢအခ့အခါအဆၢကတီၢ်ဒၣ်၀ဲအကသံၣ်ဒီသဒၢကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါလၢအမ့ၢ်တၢ်ဆါန့ၣ်ဒ်လဲၣ် ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါလၢအမ့ၢ်တၢ်ဆါခီဖျိတၢ်မၤကွၢ်အနီၣ်ကွးတဖၣ်လၢအဟံးန့ၢ်တၢ်လၢနါစ့ၤဒီးကိာ်ယူၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
နကြၢးထံၣ်လိာ်သးဒီးနကသံၣ်သရၣ်ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဆါပနီၣ်ဒ်သိးဒီးတၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ဒီးအိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်မ့တမ့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအဆါတဖၣ်,မ့တမ့ၢ်အိၣ်ဟဲက့ၤလၢထံကီၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်လီၢ်တခါလၢထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ကဲထီၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒုးသ့ၣ်ညါအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ထိးဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်တမံၤလၢ်လၢ်တက့ၢ်. မၤလီၤတံၢ်ကကိးဆိလီတဲစိလၢညါဒီးဖျီၣ်ဘၣ်နီၣ်ကျၢၢ်ဘၢမဲာ်လၢတၢ်ကဒီသဒၢတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်အတၢ်ရၤလီၤအသးအဂီၢ်တက့ၢ်.
မ့ၢ်တၢ်ကကူစါထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ဒ်လဲၣ် ကသံၣ်ထီဒါဘဲရၢး(စ)အဃၢ်လၢတၢ်သူအီၤလၢတၢ်ကကူစါတၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢအကဲထီၣ်လၢအခ့အခါအဆၢကတီၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၣ်ကဲဘျုးတုၤလီၤတီၤလီၤစ့ၢ်ကီးလၢထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်ဒီးမၤစၢၤဒီသဒၢတၢ်ဆူးတၢ်ဆါလၢအနးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်လၢထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အကျါအခါ ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်အခါ ဖဲတၢ်မ့ၢ်ထံၣ်လၢနမၤန့ၢ်ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်န့ၣ်, နကလိၣ်အိၣ်လီၤဖျီၣ်လၢတၢ်ကပာ်ပတုာ်တၢ်ဆါအတၢ်ရၤလီၤအသးန့ၣ်လီၤ. ဖဲနမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အတၢ်ကွၢ်ထွဲန့ၣ်,နကဘၣ်တၢ်ကူစါနၤလၢတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်တၢ်ပလီၢ်ပဒီဆိတဖၣ်အဖီလာ်လီၤ.
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့အ၀ဲၤဒ့External Link
ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီးထိၣ်မ့တမ့ၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်န့ၣ် ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်လၢထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်တၢ်ဆါအကျါအခါ, နကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဘၣ်ဃးတၢ်ဆါပနီၣ်လၢတၢ်ကကွၢ်အီၤအဂီၢ်လီၤ. ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ဆါပနီၣ်တဖၣ်န့ၣ်,အိၣ်လၢဟံၣ်ဒီးဟးထီၣ်ထဲဒၣ်ဖဲကလဲၤမၤကွၢ်သးအဂီၢ်ဧိၤတက့ၢ်.
ပှၤတနီၤန့ၣ်ဘၣ်တဘၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်ကူၣ်အီၤလၢကအီကသံၣ်ထီဒါဘဲရၢး(စ)လၢကဒီသဒၢတၢ်ဆါလၢအနးန့ၣ်လီၤ.
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့အ၀ဲၤဒ့ဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒီးလူၤကွၢ်ထွဲပှၤလၢအအိၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဆါအဃၢ်အကျါန့ၣ်လီၤ.
ထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်လၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအကျါတဖၣ် Agriculture VictoriaExternal Link
ဖဲထိၣ်တၢ်လိၤကိၢ်ဘၣ်သမုၣ်တခါမ့ၢ်ကဲထီၣ်လၢဘံးထိရံယါအပူၤန့ၣ်, ပှၤလၢအိၣ်ဘၣ်လၢထိၣ်လၢအဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့အ၀ဲၤဒ့လူၤကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်လီၤ.
ကလဲၤမၤန့ၢ်တၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ် 
