របៀបរក្សាសុវត្ថិភាពក្នុងកម្ដៅខ្លាំង (How to stay safe in extreme heat - Khmer)

English

បញ្ហាសុខភាពទាក់ទងនឹងកម្ដៅ

ក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង វាងាយនឹងខ្វះជាតិទឹកក្នុងដងខ្លួន ឬធ្វើឱ្យរាងកាយរបស់អ្នកឡើងកម្ដៅខ្លាំង។

កម្ដៅអាចបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ និងអាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់ដូចជាការខ្សោះដោយកម្ដៅ និងការសន្លប់ដោយកម្ដៅ បង្កឱ្យមានព្រឹត្តិការណ៍ភ្លាមៗដូចជាការគាំងបេះដូង ឬដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ឬធ្វើឱ្យស្ថានភាពសុខភាពដែលមានស្រាប់ដូចជាជំងឺតម្រងនោម ឬជំងឺសួតរឹតកាន់តែអាក្រក់។

កម្ដៅខ្លាំងអាចប៉ះពាល់ដល់នរណាម្នាក់។ ហានិភ័យទាំងនោះរួមមានមនុស្សដែលមានអាយុលើសពី 65 ឆ្នាំ ទារក និងកុមារតូចៗ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ មនុស្សដែលមានបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ ឬរ៉ាំរ៉ៃ មនុស្សដែលឯកោក្នុងសង្គម និងមនុស្សដែលមានវិធីដ៏មានកំណត់ក្នុងការរក្សាភាពត្រជាក់។

រក្សាសុវត្ថិភាពក្នុងកម្ដៅខ្លាំង

ទប់ស្កាត់ បញ្ហា សុខភាព ដែល ទាក់ទង នឹង កម្ដៅ ដោយ រក្សា ភាព ត្រជាក់ និង រក្សា ជាតិទឹកក្នុងដងខ្លួន។ រៀបចំផែនការជាមុន ហើយពិនិត្យមើលអ្នកដទៃ។

រក្សាភាពត្រជាក់៖

• ប្រើម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និង/ឬកង្ហារ។
• ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ស្រាល និងធូររលុង។
• រក្សាស្បែករបស់អ្នកឱ្យសើមដោយប្រើដបបាញ់ ឬអេប៉ុងសើម។
• ងូតទឹកត្រជាក់ ឬត្រាំជើងក្នុងផើងទឹកជាមួយទឹកត្រជាក់ពីក្បាលរ៉ូប៊ីណេ។
• ប្រើកញ្ចប់ទឹកកក ឬរុំដុំទឹកកកក្នុងកន្សែងសើម ហើយរុំជុំវិញករបស់អ្នក។
• បិទរនាំងបាំង ឬវាំងនន ដើម្បីទប់ស្កាត់កម្ដៅចូលក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក។
• ប្រើចង្រ្កាន និងឡឱ្យបានតិចបំផុតតាមដែលអាចធ្វើបាន ពីព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យឡើងកម្ដៅផ្ទះរបស់អ្នក។
• ប្រសិនបើអ្នកត្រូវចេញទៅក្រៅ សូមពិចារណាចំណាយពេលវេលានៅក្នុងអគារដែលមានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ដូចជាមណ្ឌលផ្សារទំនើប ឬបណ្ណាល័យសាធារណៈ។
• រថយន្តអាចក្តៅខ្លាំងយ៉ាងគ្រោះថ្នាក់ - កុំទុកទារក កុមារតូចៗ ឬសត្វចិញ្ចឹមឱ្យនៅម្នាក់ឯងក្នុងរថយន្ត ទោះបីជាបើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់ក៏ដោយ។

រក្សាឱ្យមានជាតិទឹកក្នុងដងខ្លួន៖

• បន្តផឹកទឹក សូម្បីតែមុនពេលអ្នកមានអារម្មណ៍ស្រេកទឹក ជាពិសេសប្រសិនបើនៅខាងក្រៅអគារ និងធ្វើសកម្មភាពរាងកាយ។ ប្រសិនបើវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នកបានស្នើសុំឱ្យអ្នកកំណត់ការទទួលទានជាតិទឹករបស់អ្នក សូមសួរពួកគេថាតើអ្នកគួរផឹកទឹកប៉ុន្មានក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង។
• រាល់ពេលដែលអ្នកចេញពីផ្ទះ តែងតែយកដបទឹកមកជាមួយអ្នកជានិច្ច។
• រកមើលសញ្ញានានានៃការខ្វះជាតិទឹកក្នុងដងខ្លួនដូចជា ស្រេកទឹក ក្បាលស្រាល មាត់ស្ងួត អស់កម្លាំង ទឹកនោមមានពណ៌ចាស់ មានក្លិនខ្លាំង ឬទឹកនោមតិចជាងធម្មតា (អ្នកអាចពិនិត្យទឹកនោមរបស់អ្នកដោយប្រើតារាងទឹកនោមនៅលើតារាងបង្ហាញសញ្ញាកម្ដៅរបស់សាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី តារាងបង្ហាញសញ្ញាកម្ដៅ)។

រៀបចំផែនការជាមុន៖

មុនរដូវក្តៅ

• ពិនិត្យមើលថាកង្ហារ និងម៉ាស៊ីនត្រជាក់របស់អ្នកដំណើរការល្អ។ រៀបចំឱ្យជាងពិនិត្យម៉ាស៊ីនត្រជាក់របស់អ្នក ប្រសិនបើចាំបាច់។ ត្រូវប្រាកដថាតម្រង បន្ទះ និងរន្ធខ្យល់ស្អាត។
• ទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់អ្នកដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើត្រូវការការផ្លាស់ប្តូរថ្នាំពេទ្យរបស់អ្នកដែរឬទេ ក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង។
• ក្នុងករណីមានការដាច់ភ្លើងអគ្គិសនី សូមរៀបចំកញ្ចប់ឧបករណ៍ដែលរួមមានពិល វិទ្យុប្រើថ្ម ទូរសព្ទដៃសាកពេញ ឬបញ្ចូលថ្ម អាហារដែលមិនត្រូវការទូទឹកកក ថ្នាំពេទ្យ ទឹកផឹកឱ្យបានច្រើន និងរបស់របរចាំបាច់ផ្សេងៗទៀត។
• សូមពិនិត្យមើលអ្វីៗដែលអ្នកអាចធ្វើបាន ដើម្បីធ្វើឱ្យផ្ទះរបស់អ្នកកាន់តែត្រជាក់ដូចជា ការដំឡើងថ្នាំកូតដែលចាំងទៅនឹងដំបូលរបស់អ្នក អ៊ីសូឡង់ កញ្ចក់សម្រាប់ដាក់បង្អួច ក្រណាត់បាំងម្លប់ ឬវាំងននខាងក្រៅ និងការដាំដើមឈើដើម្បីផ្តល់ម្លប់នៅជុំវិញផ្ទះ។
• ស្វែងយល់ពីការស្តុកទុក អាហារ និងថ្នាំពេទ្យ ក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង ហើយជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេល និងក្រោយពេលដាច់ភ្លើងអគ្គិសនី។
• ស្វែងយល់ពីសញ្ញានានានៃជំងឺដែលទាក់ទងនឹងកម្ដៅ ដើម្បីឱ្យអ្នកអាចឆ្លើយតបបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ប្រសិនបើអ្នក ឬនរណាម្នាក់ដែលអ្នកស្គាល់ធ្លាក់ខ្លួនឈឺ។

មុនពេលការព្យាករណ៍កម្ដៅមកដល់

• ស្តុកទុកអាហារ ទឹក និងថ្នាំពេទ្យ ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកចាំបាច់ត្រូវតែចេញទៅក្រៅក្នុងកម្ដៅ។
• បំពេញថាសទឹកកកក្នុងទូបង្កករបស់អ្នក ឬដាក់កញ្ចប់ត្រជាក់មួយចំនួននៅក្នុងទូទឹកកក ឬទូបង្កក។
• រៀបចំផែនការសម្រាប់ការរក្សាទំនាក់ទំនងជាប្រចាំជាមួយមិត្តភក្តិ និងអ្នកជិតខាង នៅពេលដែលវាក្តៅខ្លាំង ក្នុងករណីដែលអ្នក ឬពួកគេត្រូវការជំនួយ។
• ត្រូវប្រាកដថាអ្នកមានព័ត៌មានទំនាក់ទំនងលម្អិតសម្រាប់វេជ្ជបណ្ឌិត ឱសថការី, Nurse-on-Call ឬប្រភពផ្សេងទៀតអំពីដំបូន្មានសុខភាពរបស់អ្នក។

ក្នុងអំឡុងពេលកម្ដៅខ្លាំង

• លុបចោល ឬកំណត់កាលវិភាគឡើងវិញក្នុងការចេញក្រៅ ឬសកម្មភាពនានាដែលមិនសំខាន់។
• រៀបចំផែនការសកម្មភាពសំខាន់ៗសម្រាប់ផ្នែកនៃថ្ងៃដែលត្រជាក់បំផុត។
• ប្រសិនបើអ្នកចាំបាច់ត្រូវតែចេញទៅខាងក្រៅ ចូរយកដបទឹកទៅជាមួយ ស្វែងរកម្លប់ ហើយពាក់មួក និងឡេការពារកម្តៅថ្ងៃសម្រាប់ការពារស្បែក។
• រក្សាបច្ចុប្បន្នភាពជាមួយនឹងការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ និងការព្រមាននានា – តាមរយៈទូរទស្សន៍ ឬវិទ្យុ។
• ពិនិត្យមើលការព្យាករណ៍រលកកម្ដៅរបស់ ការិយាល័យឧតុនិយម តាមអនឡាញ ឬតាមរយៈកម្មវិធី app របស់ពួកគេ ហើយជាវដើម្បីទទួលបាន ការព្រមាននានាអំពីការរក្សាសុខភាពពីកម្ដៅ ពីក្រសួងសុខាភិបាល។

ពិនិត្យមើលក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងអ្នកជិតខាង

• ការហៅទូរសព្ទបានឆាប់រហ័សអាចធ្វើឱ្យមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង។
• អនុញ្ញាតឱ្យក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងអ្នកជិតខាងដឹងថាអ្នកមិនអីទេ ឬប្រសិនបើអ្នកអាចត្រូវការជំនួយខ្លះ។
• ពិនិត្យមើលអ្នកដែលមានហានិភ័យកើនឡើង ឬអ្នកដែលប្រហែលជាត្រូវការជំនួយរបស់អ្នកក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃដែលមានកម្ដៅខ្លាំង។

មនុស្សចាស់ និងកម្ដៅខ្លាំង

មនុស្សដែលមានអាយុលើសពី 65 ឆ្នាំ ងាយនឹងមានបញ្ហាសុខភាពទាក់ទងនឹងកម្ដៅ ពីព្រោះរាងកាយរបស់ពួកគេមិនសូវជាអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពទេ។ ពួកគេ ក៏ ទំនង ជា មាន លក្ខខណ្ឌ ជំងឺ ដែលមានស្រាប់ ហើយ ត្រូវ លេបថ្នាំ ដែល បង្កើន ហានិភ័យ របស់ ពួកគេ។

មនុស្សចាស់ដែលមានស្ថានភាពសុខភាព ឬលេបថ្នាំគួរតែសួរវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់ពួកគេអំពីបញ្ហាសុខភាពដែលទាក់ទងនឹងកម្ដៅ និងការកែតម្រូវ ការផ្លាស់ប្តូរ ឬការប្រុងប្រយ័ត្នពិសេសដែលពួកគេគួរតែធ្វើក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង ឬដាច់ចរន្តអគ្គិសនី។

កុមារ និងកម្ដៅខ្លាំង

ទារក និងកុមារតូចៗងាយប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាពដែលទាក់ទងនឹងកម្ដៅ ហើយត្រូវការការថែទាំពិសេសក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង។

• កុំទុកទារក ឬក្មេងតូចៗនៅក្នុងរថយន្ត។
• ផ្តល់ការបំបៅដោះកូន ឬដបបន្ថែមដល់ទារកក្នុងអំឡុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង និងលើកទឹកចិត្តកុមារឱ្យផឹកទឹកឱ្យបានទៀងទាត់។ សូមមើល សមាគមបំបៅដោះកូនអូស្ត្រាលី។
• ម្តាយដែលបំបៅដោះកូនក៏គួរតែធ្វើឱ្យប្រាកដថាពួកគេផឹកទឹកឱ្យបានច្រើនផងដែរ។
• កុំទុកកូនឱ្យដេកក្នុងរទេះរុញក្នុងពេលមានកម្ដៅខ្លាំង ពីព្រោះលំហូរខ្យល់មានកម្រិត។
• ទារកនៅក្នុងរទេះរុញអាចរក្សាភាពត្រជាក់បានដោយគ្របរទេះរុញជាមួយនឹងក្រណាត់អំបោះម៉្យាង/កប្បាស ដែលមានសំណើម ដោយល្អជាងជាមួយនឹងកង្ហារផ្កឹបជាប់ដែលប្រើថ្មប្រសិនបើមាន។ រក្សាគម្របឱ្យសើមជាមួយដបបាញ់។

របៀបដែលអ្នកអាចជួយអ្នកដទៃបាន

ជួយក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងអ្នកជិតខាង ជាពិសេសអ្នកដែល ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសុខភាពទាក់ទងនឹងកម្ដៅ៖

• ពិនិត្យ មើលពួកគេ ឱ្យបាន ទៀងទាត់ ដើម្បី មើល ពី របៀប ដែល ពួកគេ ប្រឈមមុខ ជាពិសេស ប្រសិនបើ ពួកគេ រស់នៅ តែម្នាក់ឯង។
• លើកទឹកចិត្តពួកគេឱ្យធ្វើអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេត្រជាក់ និងរក្សាជាតិទឹកក្នុងដងខ្លួន។
• ហៅទូរសព្ទទៅពួកគេយ៉ាងហោចណាស់ម្តង នៅថ្ងៃដែលមានកម្ដៅខ្លាំង ហើយប្រាប់ឱ្យពួកគេហៅទូរសព្ទទៅអ្នក ប្រសិនបើពួកគេមានការព្រួយបារម្ភ ឬគ្រាន់តែពិនិត្យមើល។
• ផ្តល់ជូនជំនួយដោយការដើរទិញឥវ៉ាន់ ឬកិច្ចការផ្សេងទៀត ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចជៀសវាងកម្ដៅ ប្រសិនបើវាមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកក្នុងការធ្វើដូច្នេះ។
• យកពួកគេទៅកន្លែងណាមួយដែលត្រជាក់ (ឧទាហរណ៍ មណ្ឌលផ្សារទំនើប រោងភាពយន្ត បណ្ណាល័យ) ប្រសិនបើវាមានសុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើដូច្នេះ ឬឱ្យពួកគេស្នាក់នៅមួយយប់ ប្រសិនបើពួកគេមិនអាចរក្សាភាពត្រជាក់នៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេទេ។
• ស្វែងរកការថែទាំផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តភ្លាមៗ ប្រសិនបើពួកគេកំពុងបង្ហាញសញ្ញាណាមួយនៃបញ្ហាសុខភាពទាក់ទងនឹងកម្ដៅ (សូមមើលកន្លែងដែលត្រូវទទួលជំនួយខាងក្រោម)។

កន្លែងដែលទទួលបានជំនួយ

• នៅពេលមានអាសន្ន សូមហៅទូរសព្ទទៅលេខសូន្យបីដង (000)
• សេវាបកប្រែភាសាសរសេរ និងបកប្រែផ្ទាល់មាត់ (TIS National) អាចរកបាន (24 ម៉ោង 7 ថ្ងៃ) សម្រាប់អ្នកហៅទូរសព្ទដែលនិយាយភាសាផ្សេងទៀត។ ហៅទូរសព្ទទៅលេខ 131 450។
• GP (វេជ្ជបណ្ឌិត) របស់អ្នក– ប្រសិនបើអ្នក ឬនរណាម្នាក់ដែលអ្នកស្គាល់ អាចមានបញ្ហាសុខភាពទាក់ទងនឹងកម្ដៅ
• Nurse-on-Call ទូរសព្ទ 1300 60 60 24 – សម្រាប់ព័ត៌មាន និងដំបូន្មានពីអ្នកជំនាញសុខភាព (24 ម៉ោង, 7 ថ្ងៃ)
• ទាក់ទង មន្ទីរសង្គ្រោះបន្ទាន់បែបនិម្មិតរដ្ឋវិចថូរៀ – សម្រាប់គ្រាអាសន្នដែលមិនគំរាមកំហែងដល់ជីវិត
• ខ្សែបន្ទាត់សុខភាពមាតា និងទារក រដ្ឋវិចថូរៀទូរសព្ទលេខ 132 229 (24 ម៉ោង)
• សៀវភៅការបកប្រែផ្នែកសុខភាព - ព័ត៌មានស្តីពីកម្ដៅខ្លាំងជាភាសាសហគមន៍។